Een bewonersgroep oprichten?

U wilt als gemeente of als groep/individu een bewonersgroep oprichten maar weet niet waar te beginnen? Dan kan de Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen vzw wel ondersteuning bieden.

Waarom een bewonersgroep oprichten?
Een bewonersgroep kan mee nadenken over de ontwikkeling van het dorp. Burgers worden mondiger en willen meer inspraak in het lokaal beleid. Een dorpsraad of bewonersplatform kan een spreekbuis zijn voor deze burgers. Of het kan juist een laagdrempelig orgaan zijn voor de burgers die niet zo mondig zijn om hun ideeën naar voor te brengen. Een bewonersgroep vormt met andere woorden een brug tussen de burger en het bestuur.
Maar hiervoor bestaan toch al adviesraden? Dat klopt, maar deze bestaan uit vertegenwoordigers van georganiseerde groepen, verenigingen die een raad vormen. Bijvoorbeeld de Jeugdraad of Cultuurraad. De lokale overheid was vroeger/is soms verplicht om deze te installeren en hen advies te vragen. Een lokale overheid is niet verplicht om een bewonersgroep op te richten. Maar het is zo’n grote meerwaarde voor het dorp én het lokaal bestuur om wél inspraak en participatie van een georganiseerde groep burgers rond het beleid te voorzien. Een bewonersgroep wordt vaak opgericht vanuit de burgers zelf, met mensen die zich met hun talenten en goesting willen engageren voor hun dorp. De groep is ook een spreekbuis voor niet-georganiseerde burgers die ook wel willen meedenken over hun leefomgeving, die problemen ervaren en daar een oplossing voor willen zoeken, enz.
Hoe een bewonersgroep oprichten?
Een groep mensen bijeenbrengen die samen meedenken rond het beleid in hun omgeving, daar bestaat geen specifiek stappenplan voor dat perfect opgevolgd kan worden. In grote lijnen moet je wel een groep vormen en de prioriteiten vastleggen waaraan je in het dorp wil werken. Deze kunnen dan aangepast worden naargelang bijvoorbeeld een aantal doelstellingen zijn bereikt of er bepaalde zaken in het dorp wijzigen.
Maar begin bij het begin, u moet een groep mensen vinden die zich willen inzetten voor het dorp. Misschien wil uw buur wel meewerken? Of leert u – als u bekend maakt waar u aan wil beginnen – nieuwe mensen kennen waarvan u niet zou gedacht hebben dat ze hieraan willen meewerken? Eens u een groep hebt gevormd, kunt u nagaan wat er in het dorp leeft. Dit kan makkelijkst via een bevraging, een enquête. Op die manier kunt u uw prioriteiten afstemmen op wat de burgers willen.
Stap 1: Groep vormen
U kunt al een bewonersgroep opstarten met een paar mensen. Het is daarbij belangrijk om heel uw dorp uit te nodigen deel uit te maken van uw bewonersgroep. Niet omdat u met een grote groep zou zijn – het is vaak beter een groep te vormen met 5 à 10 personen dan met 20 personen – maar omdat iedereen uit uw dorp de kans zou krijgen om in te stappen.
Wat kunt u doen?
Organiseer een infovergadering waar u iedereen uit uw dorp op uitnodigt. Maak hiervoor bijvoorbeeld een flyer en deel deze uit. De avond zelf kunnen mensen zich aanbieden die interesse hebben om deel uit te maken van de bewonersgroep.
Stap 2: Draagvlak vergroten
Het is belangrijk dat u weet wat de inwoners uit uw dorp willen. Hoe groter het draagvlak van uw bewonersgroep, hoe sterker je staat ten opzichte van het lokaal bestuur. Bijvoorbeeld als u als individu naar het bestuur stapt met een idee, dan zal dit meer inpakt hebben indien heel het dorp achter het idee staat.
Wat kunt u doen?
Stel een vragenlijst op om de inwoners uit uw dorp te bevragen. Kom meer te weten over wat de inwoners uit uw dorp denken over hun leefomgeving en of ze mee willen nadenken over de ontwikkeling van het dorp. Vraag bij Dorpsbelangen een vragenlijst op om mee te starten (afgeleid van de methodiek DORP inzicht). Ga met een groepje wakkere burgers deze bevraging bij zoveel mogelijk dorpsgenoten afleggen. Door die bevraging krijgen sommige dorpsbewoners ook de smaak te pakken om samen met anderen iets te doen én met de resultaten het samen-leven in het dorp te verbeteren. Wie weet (niet zelden!) ontwikkelt deze groep zich tot een dorpsraad.
Verschillende bewonersgroepen, aangesloten bij de Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen vzw, werden op deze manier (via het originele Dorp inZicht) opgericht en zijn geëvolueerd tot een meer duurzame dorpsraad of bewonersplatform.
Stap 3: ACTIE
In groep legt u best uw prioriteiten vast. Waar wilt u als bewonersgroep eerst werk van maken en wat kan wachten. Dit zal waarschijnlijk afhangen van de resultaten van de bevraging. Stel ook uw doelstellingen als bewonersgroep op, daar kunt u steeds naar teruggrijpen.
Maak ook afspraken met uw gemeentebestuur. Een goede relatie komt iedereen ten goede. Blijf daarom positief en communiceer!
Denk ook steeds oplossingsgericht. Zoek alternatieven.
U kunt ook werkgroepen oprichten of acties ondernemen, een website opstarten, een dorpskrant opmaken… Veel zaken die uw bewonersgroep zelf kan doen.
Bekijk ook eens de downloads op deze website. Hier kan je allerlei inspiratie halen om de sociale cohesie in uw dorp te verhogen of de voeling met uw dorp te versterken.
Op zoek naar subsidies? Bekijk op de website welke mogelijkheden er zijn.
Als gemeentebestuur
Als gemeentebestuur kunt u natuurlijk ook een aanzet geven om bewonersgroepen op te richten. Dat is op diverse plaatsen in diverse provincies gebeurd (o.a. Diksmuide, Geraardsbergen, Sint-Niklaas, Heusden-Zolder, …). U kunt deze gemeentebesturen contacteren.
Vragen? Neem dan contact op met de Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen vzw. De beleidsmedewerkers helpen u gerust verder!

Veel succes!